VALKUILEN VOOR EMANCIPATIE 


(tekstfragment)

MAGDA FRANKEN 

Geef uw mening over dit artikel

‘Moederen en zorgen voor anderen’ werd vrouwen eeuwenlang 'van nature' toegeschreven. Het strakke rollenpatroon is niet helemaal uit ons denken en doen verdwenen. De weg die iedere vrouw voorheen te volgen had, bestond in het zich - in een ondergeschikte rol - ten dienste te stellen van 'de drie K’s': kinderen, kerk, keuken. Bepaalde opvoedingsstijlen zijn er, misschien ongewild, nog steeds op gericht dit seksegedrag te bevestigen. In de opvoeding hebben jongens identiteitsmodellen en blijven meisjes eerder doorgroeien in een binding met de moeder. Zij leren een vrouwenwereld kennen van zorg en gerichtheid op anderen. De ervaringen die men als kind opdoet, hebben grote invloed op de ontwikkeling van eigenwaarde en zelfbeeld. Men ziet onbewust herhaling van kinderervaringen en daarmee samenhangende emoties en gedragingen.

Vrouwen probeerden eeuwen lang te voldoen aan het aan hen opgedrongen zelfbeeld: de lieftallige, passieve, in de privé sfeer gedrongen en altijd beschikbare en zorgende moeder, partner, minnares. Om uit het enge rolpatroon te stappen, is zelfvertrouwen nodig. Een te laag zelfbeeld maakt vrouwen onzeker of ze zijn misschien eerder onzeker omdat ze steeds de gevolgen van hun keuzes voor hun omgeving en relaties in overweging nemen. Ze staan vaak weigerachtig om in het openbaar te spreken, leiding te geven of vinden dat beslissingen van vrouwen inferieur zijn. Het stereotype beeld van vrouwen op het vlak van gedrag en arbeid wijzigt zich, maar niet echt grondig. Jonge vrouwen hebben het moeilijk om beroeps- en thuisarbeid te combineren. Zij willen beantwoorden aan de verwachting van anderen: altijd beschikbaar, niemand tekort doen, thuis niet, op het werk niet. Zij bewegen zich voortdurend in het spanningsveld tussen het oude en het nieuwe beeld over vrouwen. Het kan niet waar zijn wat oudere vrouwen stellen: "Voor de jonge generatie is het allemaal anders, veel gemakkelijker, want in onze tijd..."

Vele vrouwen werd dienstbaarheid als een na te streven ideaal ingeprent. Het gevolg hiervan is dat ze voor zichzelf geen ruimte nemen, maar tevens gunnen ze andere vrouwen geen plaats of functie in de openbare sfeer, noch in kaderfuncties, noch in priesterlijke functies, omdat deze afwijken van hun denkbeelden over hoe vrouwen zich horen te gedragen.

Mogelijke reacties zijn: "We hebben het toch goed zo. Ik versta niet wat al die vrouwen willen en waarom ze zo nodig carrière willen maken". Sommige thuiswerkende vrouwen spreken met een zekere afgunst over buitenhuiswerkenden en dat bezorgt deze laatsten schuldgevoelens en twijfels. De gevoelsgeladen discussies over buitenhuis- of thuiswerkend getuigen van verkeerde ideeën over emancipatie en leiden tot polarisatie. Elke vrouw heeft haar eigen unieke levensverhaal en met haar eigen geschiedenis (familie, traditie, religieuze overtuiging) kan ze op zoek gaan naar zichzelf om te worden wie ze in persoonlijke aanleg is. Wanneer vrouwen zelfstandig hun weg bepalen, gebeurt het dat ze kritiek uitlokken of niet goed begrepen worden. Misschien overschatten ze zichzelf of blijven ze onder de maat van wat van hen verwacht wordt.

Ook in de kerk zijn reacties van vrouwen over vrouwen zeker herkenbaar. "Waarom al die drukte van vrouwen in de kerk? Waarom moet zij zo nodig aan het altaar staan? Wij vrouwen komen toch aan bod in ziekenbezoek, kinderliturgie, de schoonmaak van de kerk." Sommige vrouwen hebben het moeilijk met het groeiend aantal vrouwen die er geen vrede mee nemen dat ze uitgesloten blijven van de meeste officiële kerkelijke bedieningen en functies. Zelfs wanneer ze door het kerkelijk gezag in eigen leven verdrukt worden, blijkt gehoorzaamheid voor sommigen van hen heiliger dan rechtvaardigheid. Hoe kan het ook anders, met dat eeuwenlange kerkbeeld van enkel mannelijke priesters.

De volledige tekst van dit artikel is te lezen in TGL 2001/6. Dit nummer kan online besteld worden



Reageren op bovenstaand artikel kan door onderstaand formulier in te vullen en op de knop verzenden te klikken.
Indien gewenst, wordt uw reactie anoniem op de website geplaatst (als u het vakje "Graag anoniem" aankruist). We vragen wel je bekend te maken aan de TGL-redactie door het vak "Naam" in te vullen.


Geef uw mening over dit artikel

Naam :

Graag anoniem

Emailadres :

Geef eventueel een titel aan uw reactie :

Tik hier de tekst van uw reactie :