Theologische notities over grond (E. Borgman)

Gelovigen zouden iets voorhebben op niet-gelovigen. Als het over fundamentele levensvragen gaat, biedt het geloof immers zekerheid. Het geloof biedt grond aan het bestaan van de gelovige. Wie verder nadenkt moet toegeven: niets ik minder waar. Of toch niet?

(tekstfragment)

De bijbelse verhalen hebben weet van de uitzichtloosheid van de vraag naar een onwankelbaar vaste grond. De vooronderstelling in alle bijbelse geschriften is steeds dat het menselijk bestaan kwetsbaar is en ook daadwerkelijk gekwetst en beschadigd raakt. Maar misschien juist daarom gaat het vele dat over verlossing en redding gezegd wordt, over verlossing in en niet uit deze situatie.

Zo valt het op dat de dragende, funderende en bewoonbare grond in de bijbelse verhalen vooral afwezig is. Het bewonen van deze grond is gedroomde toekomst – "Als God ons thuisbrengt uit onze ballingschap, dat zal een droom zijn" (Psalm 126) – of in weemoed herdacht verleden – "Hoe zouden wij kunnen zingen, hier op vreemde grond" (Psalm 137). De vaste, eigen grond is wat gezocht wordt in de uittocht uit Egypte en de doortocht door de woestijn, of wat verloren is sinds het volk Israël in ballingschap naar Babylon werd gevoerd.

En als de grond dan gevonden wordt, dan wordt deze nooit zonder meer bezit. Met name het bijbelboek Deuteronomium benadrukt dat de grond en alles wat haar bewoonbaar maakt door God aan het volk geschonken is. Zij oogstten wat zij niet gezaaid hadden en haalden binnen wat zij niet hadden uitgestrooid en dat, aldus de boodschap van de profeten, zou ze vrijgevig moeten maken ten opzichte van anderen die niet hadden kunnen zaaien en uitstrooien. Wie zelf alles gekregen heeft, moet kunnen geven en is deze vrijgevigheid uiteindelijk aan deze gave en de Gever ervan verplicht.

Dat is ook de boodschap van Jezus in de evangelies. Jezus breidt dit uit naar andere zaken dan voedsel en kleding alleen. Alles is gekregen en alles moet daarom gedeeld worden met anderen die afhankelijk zijn van wat zij krijgen. Wie zo handelt, handelt in navolging van God en is heilig zoals God heilig is (vgl. Leviticus 11,44.45; 19,2).

De volledige tekst van dit artikel is te lezen in TGL 2002/2. Dit nummer kan online besteld worden.

Reageren op bovenstaand artikel kan door onderstaand formulier in te vullen en op de knop verzenden te klikken.
Indien gewenst, wordt uw reactie anoniem op de website geplaatst (als u het vakje "Graag anoniem" aankruist). We vragen wel je bekend te maken aan de TGL-redactie door het vak "Naam" in te vullen.