Zo vader, zo... (M. De Buysser)

In de zoektocht naar de eigen grond, stoot je onherroepelijk op de relaties en gebeurtenissen in de nabije familie. Deze bepalen het doen en laten van een persoon. Dit klinkt logisch, maar heeft verregaande consequenties…

(tekstfragment)

Ongetwijfeld spreken de sociale en culturele grondverschuivingen die we met z’n allen meemaken, een woordje mee in de ouder-kind relatie. Maar om één aspect van die relatie zullen we nooit heen kunnen: dat is het onverbrekelijk en onherroepelijk karakter van de relatie tussen ouder en kind. Want we kunnen van iedereen scheiden behalve van onze ouders en onze kinderen. Ex-ouders en ex-kinderen bestaan niet, omdat het een band is die reikt tot in onze existentie, tot in de orde van het zijn. Je bént vader, je bént moeder, je bént kind geboren uit deze twee mensen en dat blijf je, al ben je 80 jaar, en ook na dood, adoptie of scheiding blijft die band zijn kracht behouden. In die zijns-orde zijn ouders en kinderen fundamenteel op elkaar aangewezen, zijn er rechten en plichten en loyaliteiten, waarmee we levenslang van doen hebben.

Loyaliteit in familieverhoudingen verwijst niet naar een gevoel van trouw zoals we dat begrip gewoonlijk invullen. De loyaliteit zoals door Nagy bedoeld, reikt verder en dieper dan alleen een gevoel. In loyaliteit zit het woordje wet. Het gaat dus om een soort wetmatigheid, een ongeschreven wet, die me trouw doet zijn aan met wie ik onherroepelijk verbonden ben, aan wie ik mijn bestaansgrond te danken heb en die trouw gaat doorheen de generaties. Daarom is het een verticale loyaliteitsband. In iedere familie is dit een drijvende kracht die zich bij elke belangrijke gebeurtenis (huwelijk, begrafenis, erfenis, …) laat gelden. Ze houdt de familie samen. Voor de buitenstaander is die loyaliteit niet altijd direct waar te nemen, maar ze is er wel.

In de ouder-kindrelatie gaat de zijnsloyaliteit altijd naar beide ouders en hun beide families. Hoe tekort kinderen ook gedaan worden, kinderen blijven loyaal op alle mogelijke zichtbare en onzichtbare manieren. Zoals het zevenjarig jongetje dat voor de 3de keer naar het ziekenhuis moet na mishandeling door zijn vader en zegt: "Mijn vader kan er niets aan doen, hij heeft zo’n grote handen".

Met anderen, partner, vrienden, collega’s, de voetbalclub, is de loyaliteitsband horizontaal, niet existentieel, maar verworven door een gezamenlijke geschiedenis van betrouwbaar zijn in de balansen van geven en ontvangen.

Loyaliteitsconflicten zijn dagelijkse kost. B.v: "Zal ik dit weekend naar Malle gaan of zal ik beter mijn belofte aan mijn partner of kinderen nakomen, om wat meer tijd aan hen te besteden?" Een botsing tussen de horizontale en verticale loyaliteiten.

De volledige tekst van dit artikel is te lezen in TGL 2002/2. Dit nummer kan online besteld worden.

Reageren op bovenstaand artikel kan door onderstaand formulier in te vullen en op de knop verzenden te klikken.
Indien gewenst, wordt uw reactie anoniem op de website geplaatst (als u het vakje "Graag anoniem" aankruist). We vragen wel je bekend te maken aan de TGL-redactie door het vak "Naam" in te vullen.