Geluk

Er waren langs moeders zijde destijds nogal wat schippers in de familie. Het was telkens een heel gebeuren wanneer iemand van hen in de buurt kwam. Soms werd het weken op voorhand per brief aangekondigd. Als het lukte dat ze er op zondag konden zijn, omdat de bruggen niet werden gedraaid of opgehaald, kwamen ze zonder fout op visite. Het hàd altijd iets: die andere wereld die even binnenbrak. Het duurde soms wel een jaar vooraleer we hen terug te zien zouden krijgen. "Dan moeten jullie absoluut langs komen! Niet vergeten!". Als kleine jongen vond ik het nogal indrukwekkend. Die bezoeken hadden altijd iets plechtigs. De gesprekken over een levenswijze die ons totaal vreemd was. Zo’n ruig beroep en altijd onderweg. Vooral erg avontuurlijk, leek het me.

Mijn grootmoeder, die ook jaren op de binnenvaart had doorgebracht, dacht daar helemaal anders over. Zij vond het maar niets. Zij had al de tijd dat zij op het water had geleefd en gewerkt, niets liever gewild dan zo gauw mogelijk "aan wal" komen wonen. En toen het eindelijk zo ver was, heeft ze geen moment heimwee gehad naar die tijd op het schip. Integendeel: nu konden ze, zoals ze altijd had gedroomd, ’s zondags rustig met de auto naar zee rijden. Of naar haar zus, ‘tante nonneke’ - excuus: moeder overste - in het klooster.

Daar denk ik soms aan, wanneer ik, aanschuivend in de file van stapvoets rijdende wagens, langs een of ander kanaal terugkom van een dagje aan zee: hoe ver onze werelden uit elkaar liggen. Wat mensen destijds belangrijk vonden om gelukkig te zijn, en hoe dat nu aanvoelt. En hoe ik toch nog heel helder gezichten uit die tijd voor ogen kan halen en me die hele sfeer duidelijk herinner. Hoe zouden ze zich vandaag voelen in onze wereld? Ik denk niet dat mijn grootmoeder terug op het water zou willen, maar over die rustige autoritjes zou ze toch wel even opkijken.

Zou het gesprek tussen ons meteen stokken? Of zouden we een diepere laag ontdekken die ons toch op de een of andere manier met elkaar verbindt? De verschillen van onze respectievelijke werelden zijn niet gering! Toch kan ik me figuren uit die tijd herinneren die zich zonder al te veel moeite thuis zouden voelen in de huidige levenssfeer. Zoals ik me mensen uit de huidige tijd voor de geest kan roepen die zich in onze tegenwoordige manier van leven absoluut niet gelukkig voelen. De vraag is maar wat mensen als waarde (h)erkennen en aanvoelen en hoe deze waarden in onze samenleving gehonoreerd worden. Of waarden vasthangen aan een algemene levensvisie, dan wel daaroverheen door andersdenkenden herkend en beaamd worden. En hoe elke tijd haar blinde vlekken heeft die enkel in het gesprek van de opeenvolgende generaties aan het licht kunnen treden. Of hoe het gesprek tussen verschillenden levensvisies bewust kan maken van eigen eenzijdigheden ...