Ann Verscuren

Speelplaatsbewaking: niemand van de leerkrachten is er dol op. Het woord alleen al. Het roept het stijve wantrouwen op van soldaten die het koninklijk paleis bewaken. Spits je oren, scherp je blik, ruik het onraad, grijp in!

Ik geef les op een grote school waar men een uniform moet dragen en die (daarom?) ‘fatsoenlijk’ wordt genoemd. Zo'n woord als ‘fatsoenlijk’ heeft macht, dus stromen de leerlingen van heinde en ver toe. Nochtans kan ik er bij mijn ‘rondjes’ op de speelplaats niet naast kijken. Midden op het grijze plein wordt er gekust. Geen steels kusje van een koppeltje dat éven, héél even maar ... Nee, een heuse tongzoen. Correctie: een rééks tongzoenen. Waar dan nog drie, vier vrienden van het stel op staan te kijken. Ik begrijp het niet. Natúúrlijk mag het niet van het schoolreglement, maar dat zal deze leerlingen worst wezen. Ik vat het alleen niet dat het ‘Midden Op De Speelplaats’ moet. Maar dat is het 'm nou net. Niemand is zich van enig kwaad bewust. Het lijkt wel het sfeertje op een zaterdagavond buiten de discotheek. Volk genoeg, lawaai genoeg. Ik mis alleen nog de dreunende bas die door mijn buik stampt.

Ik ga erop af. Niet omdat ik er dol op ben om kussende leerlingen uit elkaar te halen, maar omdat ik in zo'n situaties ‘de Consequentie zelve’ word. Als er regels zijn, moeten ze nageleefd worden. Gelach, spot en onbegrip zullen mijn deel zijn, maar ik heb nu eenmaal een missie.

"Maar mevrouw, bent u dan tegen de liefde?" Ik sta aan het niet-meer-kussende-maar-nog-wel-handjes-vasthoudende-koppel en hun schare vrienden uit te leggen dat de regels echt niet dienen om hen te pesten, maar om een dieperliggende waarde te beschermen. Zo stop je in het verkeer concreet voor een rood licht en geef je daarmee gestalte aan de waarde veiligheid. Waarop zij meteen weten te zeggen dat kussen toch de concretisering van liefde is en dat de school ("én de leerkracht godsdienst", klinkt het fijntjes) daar toch niet tegen kan zijn.
"Nee, we zijn niet tegen liefde en zélfs niet tegen kussen, maar wel tegen kussen op de speelplaats. Dat isoleert je van de anderen en tegelijkertijd wordt iets intiems iets openbaars. Wij willen dus de waarden openheid en intimiteit beschermen." Waarop het smachtende koppeltje terstond aan hun vrienden vraagt of die hun gezoen dan vervelend vinden? Natuurlijk niet - wat had je gedacht? - schudden die allemaal overtuigd van ‘nee’ en bezweren me dat ze dat heel gewoon vinden. "Je bent verliefd. Na schooltijd moet je elk met de bus een andere kant op. Het weekend is nog niet in zicht. De speelplaats is een uitgelezen plek voor ontmoeting. En voor gezoen. Wat is eigenlijk het probleem?"

Wij, 10 jaar eerder, op ónze speelplaats: als wij, meisjes onder elkaar, dicht tegen elkaar aan zaten op de bank, klonk het "verder uit elkaar!" Dijbenen die elkaar raken, o lichtzinnigheid. Durfden we op elkaars schoot te zitten, werden we daar ónmiddellijk vanaf gejaagd. Full body contact, o huiver. Natuurlijk begrepen we langs geen kanten waar de leerkracht met speelplaatsbewaking het over had. We zaten toch maar gewoon bij elkaar? Wat was dan het probleem?

Ik begin het door te hebben, daar in het midden van de speelplaats. Het is niet dat ze me niet willen begrijpen. Ze provoceren niet. Ze zijn best fatsoenlijk. Ze spreken gewoon een andere taal in een andere tijd. Onze waarden verschillen niet eens zoveel, maar worden alleen in andere vormen en normen gegoten. Zullen de kussende leerlingen van nu, die de speelplaatsbewakers van morgen worden, het over een jaar of tien ook niet vatten?

Eén van de leerlingen die de reeks tongzoenen van nabij heeft meegemaakt, troost me. "Mevrouw, ik ben het niet met u eens, maar u praat er tenminste met ons over. Dat is wel tof. Het is makkelijker om te doen alsof je niets ziet of om straf te geven zonder uitleg."
Ik grinnik. Mijn missie is zowaar toch geslaagd. Het zoenende koppel is gestopt met zoenen en is een gesprek (of zoiets) aangegaan met de mensen rondom hen. Misschien heb ik zojuist wel net iets minder aan speelplaatsbewaking en net iets meer aan speelplaatsontmoeting gedaan. "Met woorden geef je waarden mee", zei Luc Versteylen ooit. Zou zo'n woord als speelplaatsontmoeting ook macht hebben? Speelplaatsontmoeting: het woord alleen al.