Nummers

Korte inhoud van dit nummer

Malcontent D'hert, Ignace

Mensen in onze contreien hebben het materieel goed en toch ontbreekt hun van alles en nog wat. Onze cultuur biedt tal van mogelijkheden die niemand zou willen missen. Talloos zijn de kansen tot persoonlijke ontplooiing, voor alle leeftijden en op elk niveau. Het aanbod is nauwelijks te overzien. Mensen kunnen persoonlijke voorkeuren ontwikkelen: hobby’s, studies, sport, cultuur. Ieder kan de eigen aanleg ontwikkelen.

Tegelijk is behoorlijk wat gemor te horen: in de media, op de markt, bij politieke bijeenkomsten, in opiniepeilingen. Wat er allemaal fout gaat, is niet meteen duidelijk. Of liever gezegd: er zijn zoveel dingen die beter zouden kunnen. Het gebrekkig functioneren van de staat, het vreemdelingenbeleid, de financiële crisis, de bureaucratie die vlotte regelingen in tal van samenlevingsverbanden verhindert. En, op een dieper niveau, de wrevel omdat we niet evolueren naar een betere samenleving met een grotere verstandhouding en rechtvaardiger verdeling van goederen. Bovendien worden we scherper dan vroeger geconfronteerd met de enorme globale vraagstukken waarmee onze wereld kampt. Armoede en ziekten, ecologische en klimatologische problemen, oorlogen wereldwijd, kindsoldaten en massale verkrachtingen: we zijn er ons nog nooit zo indringend van bewust geweest.

Er is inderdaad geen reden tot juichen bij de indrukwekkende technische verworvenheden en materiële voordelen van onze postmoderne wereld. Daarom willen we in dit nummer twee zijden van deze situatie belichten: enerzijds analyseren wat het gevoel van ontevredenheid inhoudt en waar het vandaan komt, anderzijds voorbeelden aanreiken van mensen en gemeenschappen waar dat gevoel wordt omgebogen tot tevredenheid en waar dat uit voortkomt.

Tussen levensmiddel en levenslust van Gennip, Pieter Anton

In de tweede helft van de 20ste eeuw is gebroken met tradities en is een proces van modernisering op gang gebracht. De ambitie was enorm, het resultaat geenszins gering. En nu rijst de vraag wat mensen in staat stelt zich in dialoog met hun wereld zo te ontplooien, dat ze zichzelf en hun bestaan in genade aan kunnen nemen.

De teloorgang van de zekerheid Groot, Ger

De mens van de 21ste eeuw is zijn toekomstbelofte kwijtgeraakt en dreigt weg te zinken in een machteloos pessimisme. Hij voelt zich in een permanente staat van mobilisatie gebracht, waarin hij onophoudelijk gedwongen wordt het uiterste van zichzelf te vergen. Dat heeft inmiddels geleid tot een neurotische maatschappij waarin de lontjes steeds korter worden en beheerste omgang steeds zeldzamer.

Van volkswijk naar volkerenwijk Staes, Karel

Het woord ‘racisme’ ligt heel snel in de mond als een autochtoon een opmerking maakt over het gedrag van een allochtoon. Maar in de verhalen van de oudere en vaak verpauperde originele bewoners van een wijk zit meestal een kern van waarheid. Alleen heeft de weldenkende intelligentsia vaak een blinde vlek voor het groeiend ongenoegen van die mensen.

Het verbroken contract. Onbehagen en naastenliefde in tijden van populisme Oosterveen, Leo

Vlak na de Nederlandse parlementsverkiezingen van 9 juni 2010 kwamen de bisschop van Groningen-Leeuwarden en de Commissarissen van de Koningin van Friesland, Groningen en Drenthe bijeen voor een informeel overleg. Ze spraken onder meer over de gevoelens van onvrede en onbehagen die af te lezen waren uit de verkiezingsuitslag en deelden hun zorgen daarover. Die zorgen zijn ook in vele andere gremia en in de media breeduit gemeten. Opmerkelijk was dat ze kennelijk ook snel een rol speelden in het overleg tussen kerk en overheid.

Sociale cohesie, een politiek van kleine stapjes Scholten, Lenie

De overheid kan wel proberen de sociale cohesie in een wijk te verbeteren, maar mensen laten zich op dat vlak niet sturen, is de ervaring van Lenie Scholten. Ze was van 2002 tot 2010 wethouder (schepen) voor Groen-links in Nijmegen en heeft sinds dit jaar eenzelfde functie in Eindhoven.

Leidt engagement tot tevredenheid? van Doren, Els

Een mens staat niet op zichzelf, hij is een sociaal wezen. Zich engageren in de maatschappij leidt tot verbinding en die is op zijn beurt mogelijk een grond tot tevredenheid, meent Els Van Doren.

De wereld, dat ben jij van Steenbergen, Maatje G.

In onze harde maatschappij komen nogal wat mensen in de verdrukking en politiek lijkt er weinig macht of wil aanwezig om daar iets aan te doen. In het vrijwilligerswerk zie je een veel positievere houding. Je niet neerleggen bij situaties, het niet van je afschuiven, maar actief zijn en je inzetten voor anderen, die houding kenmerkt vrijwilligers. Hoe beleven vrijwilligers hun inzet voor anderen als bron van tevredenheid?

De luistercirkel als communicatietool Schuilenga, Mirjam

Veel onvrede en irritatie ontstaat door miscommunicatie. De vanzelfsprekendheid waarmee we vaak half luisteren veroorzaakt malcontentisme. Het levert een kettingreactie op van handelingen die uiteindelijk niet effectief zijn. Effectief in de zin van oplossend, verlossend en bevrijdend. Terwijl luisteren net een kernmoment is van goede communicatie.

Bewust samenwonen houdt buurt bijeen Geurtsen, Marian

Twee gewone straten in Leidsche Rijn, een nieuwbouwwijk van Utrecht. Driewielers slingeren over straat, bij de zandbak zitten een paar buren koffie te drinken. In de andere straat is een amfitheater waar op zondagmorgen mensen aanschuiven voor een openluchtconcert. Een dorp in de stad, zo noemen de bewoners hun wijk de Kersentuin. Een ecologisch woonproject, ontwikkeld en gebouwd door de bewonersvereniging zelf. Wat maakt wonen in de Kersentuin nu zo bijzonder?

Een psalmist in alle staten Rossel, Wilfried

Psalmist Assaf is ontredderd als hij ziet hoe wie erop los leeft, daar op geen enkele wijze voor moet boeten, terwijl de voorbeeldige vaak met zijn neus in de ellende wordt geduwd. Is God een cynicus, vraagt hij zich misnoegd af. Tot een plotselinge ervaring een ommezwaai in zijn denken teweegbrengt.

De rivier (column) Verscuren, Ann

Heilige stoelen (column) Hoogeveen, Piet

De farizeeër en de tollenaar (Lc 18,9-14) (parabel) Staes, Karel

Boekbesprekingen

CRAIG EVANS EN TOM WRIGHT, De laatste dagen van Jezus. Wat echt gebeurde, Kok, Kampen, 2010, 189 p. , 21,6 x 13,6 cm, 19,90 EUR0, ISBN 9789043517409

KAREL VAN DER TOORN, Wie schreef de Bijbel? De ontstaansgeschiedenis van het Oude Testament, Ten Have, Kampen, 2009, 336 p., 23,8 x 15,5 cm, 29,90 EUR0, ISBN 9789025959500

JÜRGEN HABERMAS & JOSEPH RATZINGER, Dialectiek van de secularisering. Over rede en religie. Met een voorwoord van Florian Schuller en ingeleid door Patrick Loobuyck. Vertaald door Lieven De Winter en Guido Vanheeswijck. Kampen, Klement; Kappelen, Pelckmans, 2009, 86 p., 22 x 14 cm, 14,95 EUR0, ISBN 9789028955592

PAUL DE CLERCK, De liturgie begrijpen, (vert: Joris Geldof), Acco, Leuven, Den Haag, 2010, 178 p., 23,4 x 17,4 cm, 22 EURO, ISBN 9789033478536

DOENJA VAN BELLEGHEM, Aan God toegewijd. Religieus leven in beweging, Davidsfonds, 2010, 104 p., 22 x 14,5 cm, 15,95 EURO, ISBN 9789058266941

SUZANNE KRUYT, De onzichtbaarheid voorbij, Chanaka, Amsterdam, 2010, 88 p., 20 x 13 cm, 8,00 EURO, ISBN 9789036101530

DINESH D’SOUZA, Het christendom is zo gek nog niet, Nieuw Amsterdam Uitgevers, 2009, 432 p., 21 x 14 cm, 22,50 EURO, ISBN 9789046805718

HERWIG ARTS, God vinden is niet evident. De spirituele zoektocht van Simone Weil en Ruth Burrows, Davidsfonds/Leuven, 2010, 104 p., 22 x 14,5 cm, 15,95 EURO, ISBN 9789058266934

ANDRÉ DROOGERS, Zingeving als spel. Over Religie, macht en speelse spiritualiteit. Uitgeverij Parthenon, Almere, 2010, 255 p., 23,10 x 15,4 cm, 22,90 EURO, ISBN9789079578146

RENATE VAN DER ZEE, Een meisje voor dag en nacht, Breda, De Geus, 2010, 254 p., 20,10 x 12,50 cm, 17,90 EURO, ISBN 9879044515664

BIEKE VANDEKERCKHOVE, De smaak van de stilte. Een nieuw leven in een gehavend lichaam, Ten Have-Lannoo, 2010, 13,50 x 21 cm, 160 p., EUR 16,95, ISBN 9789055959798