Wat voegt kennis toe aan geloof? (J. de Leeuw)

Zoals vaker, roepen goede antwoorden nieuwe vragen op, zo ook nu.

Ad 1 en 4. Waarom moeite doen om de geloofsvisie van de bijbelse schrijver te achterhalen? Is dat niet in de meeste gevallen alleen van academisch belang? Dan is het vaak wel interessant, maar meer eigenlijk niet. Onze leeefwereld is dermate verschillend van die van de auteur dat we er weinig tot niets meer mee kunnen.
De opvatting van Aschkenazy lijkt op het eerste gezicht plausibel, zelfs verhelderend. Maar bij nader inzien rijst toch de bedenking dat mensen uit bijbelse teksten vaak verkeerde gevolgtrekkingen gemaakt hebben, denkend dat die bedoeld en dus 'geopenbaard' zijn, aldus hun mening voorziende van een goddelijk keurmerk, hetgeen doodgevaarlijk is en vaak fataal is gebleken.

Ad 3. die verhouding tussen objectieve kennis en eigen aanvoelen, daar kom ik niet uit. Als ik probeer te zien waarop mijn persoonlijk geloof berust, is dat niet enig 'feit' uit de bijbel (hoewel ik daar vele jaren diep in geloofd heb en daarmee heb geleefd, een mens verandert soms sterk in de loop van de jaren). Misschien moet ik zeggen dat al die jaren bijbel- en liturgiebeleving een soort humus in mijn geest hebben gevormd waarin niets concreets meer te onderscheiden valt maar dat wel de voedingsbodem is van mijn nog steeds, hoezeer ook veranderd, intensief geloofsleven. Maar mijn huidig geloof is niet een vrucht van "kennis", naar mijn mening valt er over God geen kennis te verkrijgen. Ik ervaar wel de behoefte om voortdurend mijn geloof te voeden, niet alleen door gebed maar ook door lezing, welke wel degelijk nieuwe inzichten meebrengt; maar dat is geen 'kennis' waar het geloof uit voortkomt. Het is meer zo dat geloof me interesseert en ik er dus graag op allerlei manieren mee bezig ben. Ik sta huiverig tegenover de gedachte dat je beter gelovige kunt zijn naarmate je meer van de bijbel afweet. De bijbel heeft tal van inspirerende teksten, maar die leveren eerder 'wijsheid' op (scientia Dei) dan kennis. En moderne teksten, b.v. liederen van Oosterhuis, inspireren mij meer dan tal van bijbelteksten.

Ad 5. Oecumenisch gesprek niet om de eigen identiteit te verliezen. Nou, ik denk dat je bereid moet zijn om die identiteit - wat dat ook moge betekenen - te laten beïnvloeden door wat de ander te melden heeft. Als je er niet van uitgaat dat de ander je iets ook voor jou zinvols heeft te zeggen, heeft gesprek niet veel zin. En als je daar wel van uitgaat zul je je ook open moeten stellen voor beïnvloeding. En niet alleen 'respect hebben', daar is geen gesprek voor nodig. U zegt dan ook: van elkaar te leren; maar dat houdt in dat je identiteit wordt bijgesteld, veranderd. Zelfs Rome ziet nu in dat anderen ook nog wel iets zinnigs kunnen zeggen.

Reageren op bovenstaand artikel kan door onderstaand formulier in te vullen en op de knop verzenden te klikken.
Indien gewenst, wordt uw reactie anoniem op de website geplaatst (als u het vakje "Graag anoniem" aankruist). We vragen wel je bekend te maken aan de TGL-redactie door het vak "Naam" in te vullen.