Bedenkingen bij de tekst van E. Borgman
5/3/2000
Br. Bavo fc
[email protected]
Bij Borgman las ik:
"Dat de deelname van theologen aan het publieke debat vaak niet gezien wordt, ook niet door de media, heeft vooral te maken met een blinde vlek. Want, en dat is meteen mijn volgende stelling, onze cultuur vertoont een blinde vlek als het gaat om de plaats van religie binnen het moderne leven. Hetzelfde geldt voor de bijdrage vanuit de religieuze tradities aan de publieke opinie."
Een blinde vlek? Dat betekent dat ze niet zien wat er in feite wel is... Maar is het er wel?
Staat de religie (niet enkel, of niet op de eerste plaats "het instituut - de Kerk" maar de gelovende, bewust gelovende mensen die spontaan ook een gelovige reactie geven vanuit eigen beleving) ---staat die religie wel temidden van het moderne leven, neemt ze wel haar plaats? Of houdt die religie zich binnenshuis en buiten "het moderne leven" (wat dat ook moge betekenen) of in eigen kring, en is er een "verstomming" als men buitenshuis, of buiten eigen kring komt? (Ik stel de vraag op de eerste plaats aan mezelf, die van nature een een huismus ben). Als we ons geloof binnensmonds houden is het duidelijk dat men het niet hoort, als we het "op zak" houden is het duidelijk dat men het niet ziet, daar moet men geen blinde vlek voor hebben. En toch... Er is nog een andere taal dan het gesproken woord.
- Ik denk dat we er goed aan doen van, vooraleer wij "als wij vanuit de religieuze traditie een bijdrage willen leveren binnen het moderne leven", eerst als gelovigen onder mekaar niet een "debat" moeten aangaan, maar aan "sharing" moeten doen en zo onze manier van verwoorden van onze religieuze beleving verscherpen en verdiepen en aan de reacties van anderen toetsen. Natuurlijk (volgens mij) is het ouderwetse "bidden" en "beschouwen"daarbij nog meer nodig. Daarom, al ben ik geen theoloog, evenmin als Amos een profeet was of leerling van een profetenschool (al volgde ik wel de lessen van godsdienstwetenschappen in mijn vrije uren), wou ik wel even enkele van mijn bedenkingen luidop maken, om de echo van de lezers te horen en zo wat bij te leren aangaande mezelf en aangaande de bredere groep gelovigen.
Het is mij duidelijk, als we "christelijk" willen theologeren (als dat werkwoord bestaat) dat we ons moeten houden aan de fundamenten van de leer. Als we "katholiek" willen theologeren moeten we ons houden aan de leer van de katholieke kerk. (Ik heb niets tegen het theologeren van protestantse of moslim-gelovigen als ze ervoor uitkomen dat ze protestant of moslim zijn). Dit wil dan nog niet direct zeggen dat we alleen in een patchwork van "citaten van Pausen en kerkvaders" en met voetnoten van alle Concilies moeten spreken. Toch kunnen die ons op weg zetten voor een eigen visie.
Mijn theologie (als individuele Broeder van Liefde ), als ik het zo mag noemen, vond ik zeer duidelijk verwoord in de studie van Etienne Gilson over Bernard van Clairvaux "La théologie mystique de Saint Bernard" p. 36-38. Bernardus was zeker iemand waar men in zijn tijd niet kon naast kijken, hoe groot de blinde vlek ook was (of hoe klein in die tijd). Ik ga hier geen citaat geven; wie het wil natrekken vind het wel ergens. Ik geef mijn eigen verwoording die Kardinaal Ratzinger (en anderen) misschien wel de wenkbrauwen wat zal doen fronsen:
Het is te herleiden tot "God ziet alle mensen graag, of ze al dan niet gedoopt zijn, gelovig of ongelovig, of ze hem al dan niet kennen of willen (of niet willen) kennen, of ze "rechtvaardigen" zijn of "zondaars" of het gelovige leken zijn of gelovige clerici. God ziet ze allemaal graag. Hij bemint ze allen. Als hij ons allemaal zo graag ziet, dan moeten we ook elkander beminnen. Daarmee is voor mij alles gezegd en al de rest is uitleg. En dat is iets dat in "het moderne leven" ook niet ongezien voorbijgaat.
Misschien zien ze er niet doorheen en zeggen ze alleen maar als we dood zijn "dat was ne goeie mens"... Toen God mens werd kon men zeggen: "God is ne goeie mens". En de verwijzing is in de beide richtingen naar meen ik: een goeie mens heeft iets van God. Dat die "goeie mens" in bepaalde gevallen bewust is dat hij "goeie mens" is omdat er een "goeie God" is, is misschien iets dat men niet direct doorziet. Vraagt God ook wel dat we het allemaal even duidelijk zien? Is uiteindelijk het voornaamste niet "dàt Hij ons gaarne ziet"?
Br. Bavo fc
Reageren
op bovenstaand artikel kan door onderstaand formulier in te vullen en op de knop
verzenden te klikken.
Indien gewenst, wordt uw reactie anoniem op de website geplaatst (als u het
vakje "Graag anoniem" aankruist). We vragen wel je bekend te maken aan
de TGL-redactie door het vak "Naam" in te vullen.