Misschien heeft Br. P. Van Breusegem het enkel over het nieuwe godsdienstleerplan voor het basisonderwijs. Daar heb ik geen kennis van. Maar mijns insziens waait er wel degelijk een nieuwe wind in godsdienstpedagogische kringen. Prof. emeritus Jef Bulckens zijn studenten zijn nu zelf moeder, vader, godsdienstleerkracht. Op p.22 staan de grondopties voor het vak: eerbied voor de persoon van de leerling; de rijkdom en de kracht van het christelijk geloven; gerichtheid op een plurale context; een sleutelrol voor de leraar; een communicatief proces; ruimte voor actualiteit.
1. Het respecteren van de vrijheid van de leerling wil o.a. zeggen niet plaatsvervangend zin geven of denken.
Bij het onderdeel leermiddelen (p.42): Het klassieke te assimileren pakket met godsdienstige kennis, inzichten, attitudes en vaardigheden spat thans uit elkaar. Het onderwijsleerproces laat zich niet meer beheersen door het mooie schema van afgelijnde leerinhouden en gepaste werkvormen, ondersteund door de rijke schare van leermiddelen. Van zodra zij er de kans toe krijgen, doorkruisen de leerlingen een rechtlijnig proces met hun onverwachte associaties, opwerpingen, stellingnamen en vragen, of zij laten blijken dat zij afstand nemen. En veel meer dan vroeger wordt de inbreng van de leerlingen gehonoreerd en als een belangrijke schakel opgenomen in het leerproces...
Het komt er in het godsdienstonderwijs dan ook op aan jongeren te bekwamen om 'zelfstandig-heuristisch', maar ook 'kritisch-ascetisch' met dit nieuwe medium te leren omgaan. Mogelijke doelen: de leerlingen kunnen efficiënt met de nieuwe media werken; de leerlingen kunnen via zoekrobots en navigatiematrices informatie opvragen en dat voor vele onderwerpen en levensbeschouwingen; de leerlingen kennen de goede internetadressen op godsdienstig en levensbeschouwelijk vlak; leerlingen kunnen kennismaken en levensbeschouwelijk communiceren met jongeren uit andere werelden; de leerlingen kunnen 'kritisch-ascetisch' omgaan met de nieuwe informatiewegen.

In tegenstelling tot de klassieke lessituatie waar de leerkracht de enige bron van informatie is, evolueren we hierdoor versneld naar een ander klasmodel waarin leerlingen zelf op zoek leren gaan naar informatie. De taak van de leerkracht verschuift van kennisverstrekker naar kenniscoach, procesbeheerder: de leerkracht begeleidt haar leerlingen op hun zoektocht en leert hen de gevonden gegevens naar waarde schatten. Dit veronderstelt ten eerste dat de leerkracht bereid is een deel van haar tijd te besteden aan het werken als coach, begeleider van haar leerlingen. Ten tweede wordt samenwerking tussen leerkrachten van verschillende vakken noodzakelijk.

Bij evaluatie op p.45: Veelal wordt enkel het 'kennen' gemeten en op die manier geeft het vak de indruk dat het enkel daarom gaat. Het zich eigen maken van leerinhouden is een belangrijk aspect van het vak godsdienst. Maar het is slechts één aspect, het cognitieve. Het vak doet in het meten 'alsof' dit hét belangrijkste is. Evaluatie gericht op verbeelding, zelfverheldering, reflexiviteit, mondigheid, communicatie, op 'vaardigheid in het uitdrukken 'van binnenkant' of het begrijpen van levensbeschouwelijke taal is zelden aan de orde.'

Er zitten nog wel meer boeiende zaken in dit programma. Ik heb in ieder geval veel zin om op deze manier godsdienst te (blijven) geven, want eigenlijk doe ik dat al. Eén van mijn leerlingen heeft intusen de weg naar dit discussieforum al gevonden en participeert actief aan de debatten. Maar ik besef: Alles kan beter. Dus ook mijn lessen. Daarom laat ik ze ook stuk per stuk evalueren door mijn leerlingen. Zo krijg ik de nodige feedback. En al wat minder dan een 7 op 10 krijgt, vliegt volgend jaar uit de cursus. Een aanrader. Ik ga mij deze grote vakantie verdiepen in dat nieuwe leerplan. Ik laat in de loop van volgend jaar wel weten welke methode ik heb ontwikkeld om op een nieuwe manier godsdienst te geven, in ieder geval een manier die niet toegeeft aan de neiging om het allemaal maar wat gemakkelijker te maken -neem uw leerlingen ernstig- en die hen toch boeit. Wie zoekt, die vindt. En met de hulp van mijn leerlingen zullen we daar samen wel in lukken.

Veel succes voor ieder die vanaf september al begint met het nieuwe leerplan. Pas in 2004 wordt het immers verplicht. Maar enthousiaste innovators, gedreven creatievelingen, dynamische krachten zoals ik hebben met de visie en de mogelijkheden van dit nieuwe leerplan geen zin om nog langer te wachten. Laat ons er met overtuiging in vliegen.