Nummers

Korte inhoud van dit nummer

Aandacht (edito) D'hert, Ignace

Ze zijn uitzonderlijk, de momenten dat we beslissingen nemen die ons leven een echte wending geven. Het grootste deel van onze tijd wordt gevuld met doodgewone, alledaagse dingen. Zelfs als we meewerken aan een project van enig belang, dan nog zijn onze dagen vooral gevuld met heel gewone bezigheden. Het maakt niet veel uit om welk soort activiteit het gaat. Het kan de gewone onmisbare zorg zijn voor kinderen, bejaarden of zieken. Het kan gaan om pastoraat of onderwijs: werken in de studeerkamer, mensen ontmoeten in vergaderingen, een cursus geven, een viering voorbereiden. Weer anderen weten zich betrokken bij de materiële zorg die het leven van een gemeenschap mogelijk maakt. Wie we ook zijn, wat we ook doen, het gewone vult het grootste deel van ons leven.

En toch. Opgenomen in een ruimer perspectief krijgt dat gewone een eigen gewicht en betekenis. Gedragen door toewijding en zorg krijgt het ook een diepere kleur. Het gewone hoeft niet banaal of oninteressant te zijn. Wie aandachtig in het leven staat, heeft oog en oor voor wat achter woorden in een gesprek schuil gaat, voor wat mensen diep beroert maar soms onuitgesproken blijft. Aandacht versterkt de betrokkenheid, verhevigt de beleving. Aandacht geeft gewone dingen meer gewicht. We roepen in dit nummer verschillende situaties uit het alledaagse leven op waarin aandacht een verdieping betekent van het alledaagse.

Er is bijvoorbeeld telkens weer het niet voorziene. Het is bijna dagelijkse kost. Een geplande activiteit wordt doorkruist. Niet zelden reageren we nerveus of geprikkeld. Nog maar eens een planning die overhoop wordt gehaald. Aandacht helpt het onvoorziene te beleven als iets wat je toe valt, als een uitnodiging om nieuwe dingen te ontdekken…

Routine kan verveling oproepen. Het werk wordt saai. Je beleeft er geen kick aan. Maar wellicht is het een kans om wat langzamer, aandachtiger te leven. Aandacht opbrengen om ook in gewone werkzaamheden het beste in jezelf naar boven te halen.

Leven in gemeenschap is een bijzondere oefenschool. Ook hier neemt het alledaagse een belangrijke plaats in. Afspraken moeten worden gemaakt onder mensen met verschillende interesses en achtergronden, met uiteenlopende behoeften en gewoonten. Gemeenschappen kunnen oefenplaatsen zijn, waar mensen groeien in geweldloosheid.

Aandacht voor mensen in armoede leidde tot een origineel project van armen die met fotografie aan de slag gingen. Het project ‘de Ongeziene gezien’ is een illustratie hoe mensen hun waardigheid (her)ontdekken.

Leven met een fysieke beperking brengt dan weer eigen uitdagingen met zich mee. Het is heel alledaags. Het is tevens een voortdurende uitdaging om een plaats te geven aan pijn en ongemak. En toch de kansen tot genieten die er zijn te grijpen.

Het alledaagse is ongelooflijk rijk aan uitdagingen en kansen. Dit nummer biedt er enkele voorbeelden van.
 

De spiritualiteit van het alledaagse Metz, Eduard

Een pleidooi voor een spiritualiteit die uitgaat van de vrijheid van mensen. Mensen die hun eigen leven gestalte kunnen geven en geen slaven zijn van allerlei regels. Die zich bewust zijn van de solidariteit met andere mensen. Een spiritualiteit ook waarin de mens zich niet ziet als het centrum van het heelal.

In en om het huis. Alledaagse religieuze praktijken de Haardt, Maaike

Het werk dat thuis wordt verricht – veelal door vrouwen – krijgt weinig maatschappelijke waardering. Het heeft nauwelijks status, je haalt er geen eer mee. Onterecht, want hierdoor miskennen we de bronnen van kennis, inzicht, wijsheid en deskundigheid in die alledaagse taken en verantwoordelijkheden. “Had Aristoteles meer gekookt, dan zou hij veel meer geschreven en geweten hebben.”

Dansen in de regen Kool, Jacqueline

Lichamelijke spiritualiteit? Het begrip spiritualiteit roept veeleer beelden op van diepe levensveranderende ervaringen en ingrijpende retraites en meditaties. Spiritualiteit lijkt vaak een toefje op de taart van het leven, waarbij het vooral gaat om het opzoeken van stilte en het loslaten van de gewone dagelijkse ervaringen, behoeftes en verlangens. Het lijkt vooral iets van de geest en weinig relatie te hebben met de alledaagse fysieke realiteit. Toch kan spiritualiteit ook heel dicht bij het gewone leven staan. Niet zozeer als toefje, maar in het ervaren van het leven ingebakken.

Gelukkig verdwaald Deckers-Dijs, Mimi

Beseffen dat je uren verkeerd hebt gelopen in de Pyreneeën en geen idee hebben waar je je precies bevindt. En de meegenomen proviand is beperkt. Je zou voor minder in paniek raken. Niet Mimi en haar man: die schieten gewoon in de lach.

Aandacht voor kwetsbare mensen Dashorst, Ronald

Hoe geef je mensen die in de marge van de samenleving zijn geraakt opnieuw een plaats in het hart van de maatschappij? In Apeldoorn hebben ze ontdekt hoe de fotografie een aanzet kan geven tot het weervinden van menselijke waardigheid.

De pluisjes uit de bezem. Een spiritualiteit van het gewone Van Tente, Marc

Tafel dekken, afwassen, de poes eten geven, de handjes van de kinderen wassen, je e-mails beantwoorden, je belastingbrief invullen, de kassierster beleefd aanspreken, de bezem zonder pluisjes terugzetten – en zoveel meer. Het zijn de ‘gewone’ dingen des levens die soms meer tijd en energie vergen dan ons lief is.

Vingerverf Anckaert, Liselotte

“Elk nadeel heb z’n voordeel”, wist voetbalgod Johan Cruijff. Alleen moet je het wel kunnen zien, natuurlijk. Zoals redactrice Liselotte Anckaert, die uit een druilerige dag met een dreinend ziek zoontje toch iets moois wist te puren.

Wijselijk onwetend van de wereld houden. Leven in het spoor van Ignatius van Loyola Sintobin, Nikolaas sj

Een uitnodiging om aan de slag te gaan met de eigen ervaring, om God te vinden in de banaliteit van het gewone dagelijkse leven. Zo zou je de ignatiaanse spiritualiteit enigszins kunnen omschrijven. Centraal gegeven is het ‘onderscheidend’ in het leven staan: een bereidheid tot luisteren naar de tekenen van de tijd en niet toe te geven aan de neiging alles van te voren vast te leggen. Onderscheidend in het leven staan betekent dat je niet van te voren weet waar je gaat uitkomen. Een welbepaalde verhouding tussen hart, verstand en wil is de onderbouwing ervan.

Monoloog tegen een boek. Jij bent oké! Deckers-Dijs, Mimi

Sommige mensen praten de hele dag in zichzelf, anderen varen fel uit tegen het tv-nieuwsanker. Mimi Deckers-Dijs is origineler: ze praat tegen de tekst van een boek. Een monoloog, waarin ze haar kijk op de inhoud geeft. Een boek over ‘spiegelen’, als middel om open te staan voor de ander.

Luisteren in de tussenruimte Schuilenga, Mirjam

Tussenruimte. De ruimte tussen de zin “ik ben bang” en het antwoord daarop. Door de toenemende trend van zelfrealisatie bestaat de wereld straks alleen nog maar uit zenders en niet meer uit luisteraars. Bedenkingen over aandacht en presentie.

Wie ben ik? De Cauwer, Ludo

Er zijn momenten in mijn leven die ik nooit vergeet. Ik bedoel niet de sensationele of schokkende ervaringen. Die zijn er ook genoeg geweest, zowel goede als minder goede. Neen, ik bedoel hier momenten waarin ik me vragen heb gesteld die me nooit meer hebben losgelaten omdat ik er voortdurend een antwoord op moest zoeken. Nog altijd, trouwens.

Gezegend (column) Verscuren, Ann

Communiedwaal (column) Hoogeveen, Piet

Boekbesprekingen

Frans GOETGHEBEUR * Onzichtbaar aanwezig. De stille kracht van het boeddhisme * Uitgeverij Kunchab +, Brussel, 2010, 143 p., 14,5 x 21 cm, 15,90 EUR, ISBN 9789054876632

RUMI * De leeuw die ging jagen … en andere dierenverhalen verzameld en naverteld door Wim van der Zwam * Altamira, Haarlem, 2011, 208 p., 13,5 x 21 cm, 14,90 EUR, ISBN 9789069639512

TOM ZWAENEPOEL * Kleine encyclopedie van het Vaticaan * Lannoo, Tielt, 2011, 544 p., 13,5 x 18 cm, 19 EUR, ISBN 999789020995480

PETER MÜLLER * De weg van mijn verlangen. Een spirituele pelgrimsgids * Forte uitgevers, Averbode, 2011, 184 p., 19 x 13 cm, 17,95 EUR, ISBN 9789079956098

HUUB WELZEN * Lucas (Belichting van het Bijbelboek) * Katholieke Bijbelstichting, ’s-Hertogenbosch / Vlaamse Bijbelstichting, Leuven, 2011, 440 p., 12,50 x 20 cm, 27,50 EUR, ISBN 9789061731610

DIRK DE SCHUTTER * Een hart voor de wereld. Zeven vrouwenportretten * Uitgeverij Klement|Pelckmans, Kapellen, 2011, 117 p., 21,5 x 14 cm, 14,95 EUR, ISBN 9789028962705

STEF DESODT, Zo veel godsdiensten voor die ene God, Uitgeverij Davidsfonds nv, Leuven, 2011, 229 p., 22 x 14,5 cm, 22,5 EUR, ISBN 9789058267979
 

Het recht van de sterkste Staes, Karel

Parabel uit de profetische literatuur.