Wondertjes?

26/09/2002
Frans Van der Weyden
[email protected]

Beste Ludo,
Ik heb je notitie opgemerkt, ik zie dat je bedroefd bent. Ik kan je zeggen, wat je daar schrijft, dat is ook ongeveer mijn mening. Maar toch blijf ik mij daarbij een paar vragen stelen:
1. Ik denk niet, dat God bestaat, zoals wij bestaan. Als Hij bestaat, dan is dat op een wezenlijk andere wijze dan wij. Dan hebben wij maar een zwak, analoog beeld en een open begrip van Hem. Wij zijn, zoals Billy Graham vertelt, als dat jongetje met zijn vliegertje, dat daar zit en naar de lucht kijkt. Een heer die voorbijwandelt zegt:
 - "Daar is geen vliegertje, want ik zie het niet in de wolken."
 - "Ik ook niet, zegt de jongen, maar ik voel hoe hij aan mijn touwtje trekt."
Wij zien Hem niet maar wij ondervinden, hoe Hij ons trekt, ons niet loslaat.
Maar dat begrijpen wij niet.
2. U zegt uw 'mening'? Dat is je goed recht, maar jij bent uitermate rijk, zo rijk, dat je een mening hebt. Ik kan mij er geen vormen met zekerheid. Ik wens je, dat je in 2102 nog achter die mening van jou kan staan. Dan was er beslist enige waarheid in. Ik blijf liever bij vermoedens en open vragen, ik weet het niet, maar waag het erop.
3. Mijn naam is Frans. Vroeger noemden vrienden mij ook 'Sis'. Bij gebrek aan de Hoofdbel (de Schriften, met de intertestamentaire geschriften of met de intenties van die auteurs?) nam ik maar een Bijbel, (Lutherse of  Calvinistische) in handen, ik schrok als ik zag dat hij begon bij 'Gene SIS', die andere dus, om te eindigen bij de 'Apenklits'. En tussen beide stonden heel wat mythen. Indrukwekkend mooi verteld. Destijds heb ik R. Bultmann gelezen, in het Duits. Die leerde mij dat daar altijd een basis, een kern waarheid in zat, waardevolle wetenschap, maar aangevuld met fantasie.
Want waarheid is geen ding, geen object, dat je in een kruikje kan gieten, maar een eigenschap, een hoedanigheid, die in bepaalde graad kan aanwezig zijn, of ontbreken. Het komt er op aan, om bij het Entmythologisieren, het kind niet met de badkuip in de goot te werpen, zoals de pastoorsmeid deed. Als ik dan die Scheppingsmythen lees en Ha-Adam de woestijn zie invluchten, huilend, zoals Bocaccio het schilderde in Firenze, met een woeste duivel of godheid op zijn nek, met dat vlammend tweesnedig zwaard ... brr, dan huiver ik. Wanneer ik verder die leugen lees van "dat wijf, die hoer", gerukt uit de rib, de penis van Ha-Adam, onze "moeder",  dan kan ik moeilijk meer mee. Iedereen immers weet vandaag, dat elk menselijk embrio zes weken vrouwelijk is, waarna, in sommige gevallen dat meisje met de productie van prostesteron begint, waarop de uitbouw van accidentele mannelijke geslachtsorganen begint, ... dan kan ik moeilijk anders denken, dan dat we hier staan, niet voor een mythe, maar voor een intentionele leugen. Echt Machisme.
Maar kwaad opzet mag niemand vermoeden, men moet het aantonen, bewijzen. En. Al is het onwaar, het is mooi verteld: die auteurs konden heerlijke science-fiction verhalen maken.
En dan is daar nog die mythe van de erfzonde. Ook die van de dominantie, waarin een schoft zijn kinderen vermoordt, omdat ze in 'zijn' appel hebben durven bijten. 'Stelen' zegt hij.  Waarschijnlijk omdat hijzelf een dief was. Een mens ziet steeds zijn fouten in de ander mensen. En die mythe van Hoger-lager, Upstairs and downstairs? Een hele fabeltjeskrant van goed en kwaad. Wat doe je daarmee? Je buurman om de oren slaan en vermoorden?
Mijn vraag: zouden we niet liever de studie van onze menselijke conditie, van ons geloven en godsdienstigheid, beginnen bij de 'bron', in plaats van te blijven ploeteren in die riool van de Bijbel: Beginnen namelijk bij 'God' zelf, en zijn wezen, bij de nood en de behoeften van onze wereld, wat we ondervinden: dat God Liefde is. Geloven dat de Liefde bestaat. Dat Liefde ons schept, mensen, om ons gelukkig te maken. Dat de zin van heel zijn Schepping 'Liefde' is. Dat dan ook alle mensen broers en zusters zijn, goeden en slechten, in Zijn realiteitsband. En juist hier zie ik, hoe alle humanisme en wetenschap te kort schiet, mij niet kan bevredigen. Als ik mag kiezen verwerp ik dat humanisme met zijn beestachtigheden, om te kiezen voor en onzichtbare maar echte God, voor de Liefde.
Ik vermoed o. m. dat psychiatrie zonder God, door de transfert, een misbruik is, een moordenaarsbedrijf moet worden, zoals we dat elke dag weer meemaken. Zie b.v. Jan Egleson in zijn film "Mind Games" (1998). Ik vermoed een noodzakelijk "Omnis homo Lupus hominibus, sed pastor lupus lupissimus".
Maar ik weet het niet. Ik ben erg dom, hoor.
Zo kan ik niet inzien, hoe mensen, die Christus beweren na te volgen, mekaar zoveel  kwaad, zoveel leed kunnen aandoen, als b.v. in de kruistochten, in de twee wereldoorlogen ... of elke dag in onze scholen en onze gezinnen.
Ik begrijp niet, dat iemand die Christus kent, Hem niet herkent op straat, noch op de brandstapels van Monsegur, in kinderen die omkomen van honger of  verwaarlozing, lichamelijk en geestelijke verloedering, ... onder onze bommen.
"Christus heri, et(iam) hodie, ipse et(iam) in saecula ..." zegt Hebr. 13,8. Kan je mij uitleggen waarom wij niet sedert lang de werkelijkheid hebben ingezien, zoals Gabriel Sibony het formuleert: "Jésus n'a pas enseigné le paradoxe, il est le paradoxe": para als paraplu, parachute ... en doxa, doctrine, leer, systeem, religie, godsdienst ...
Ik vermoed dan ook ernstig dat wij in duisternissen verdwalen, dat er echt wat meer is dan jij beweert. Wij vermoeden en verwachten ... om niet te moeten vrezen en beven, of als geëvolueerd ongedierte op de grond te moeten kruipen. Ook al begrijp ik niet 'hoe?'.
Ik vermoed dat God dat verborgen houdt voor ons, mensen, opdat we vrij zouden zijn, en moedig kunnen rechtopstaan, in een dialoog met Hem treden, broers en zusters verbonden in Zijn Liefde, zoals Hij dat wil. Met open ogen en liefdevol hart. Dat dan ook elke opvoeding tot liefde-onbekwaamheid wezenlijk onchristelijk is. Ook al hebben we dat allemaal meegemaakt, zoals Igmar Bergman zo mooi vertelt o.m. in zijn film "Wilde Aardbeien". Brave ouders die de bekwaamheid tot liefde afknotten, verstikken bij hun kinderen. Die wenden meestal godsdienstige motieven voor. "Les muses ont leurs excuses!"
Domheid, of leugen? Wat we toch dagelijks zien gebeuren. In dat bedje zijn wij allen ziek. Waarom blijven we antwoorden zoeken bij goeroe's, geleerden en wijzen, allemaal even onwetend? Zei priester Wardje Poppe niet: "Een kwartier bij het tabernakel zal je wijzer maken dan duizend boeken". Bidt Hijzelf niet in ons: "Vader, geef die dwazen toch een weinig verstand en wat ondervinding, dat ze een juist en volledig antwoord kunnen vinden en geven aan hun kinderen, die daar dagelijks om vragen". En daarvoor is wel geen nieuw concilie, geen parade noch grootjannerij nodig, vermoed ik, maar een beetje eerlijkheid en moed, om alle geheimen, ook met onze kleinste kinderen, bespreekbaar te maken. Ook om vrouwen priester, bisschop en zelfs Paus te laten worden, waar God dat wil. Dat we eindelijk al dat attavisme en oude heidendom naast ons leggen, en de vreugde smaken, die Hij ons aanbiedt en geeft: "Semper gaudete" zegt Paulus, "zonder onderbreking!" (1 Thes. 5,16 en in Philip. 4,4) "Gaudete in Domino semper. Iterum dico gaudete". Vooral Johan. 15,11 en 1 Johan. 16,22 en 24. 
In ieder geval, ik denk dat we voor een heerlijke toekomst staan, dat we prachtige gebeurtenissen mogen verwachten. God laat zijn mensheid niet vallen. "Pacem, Gaudium meum do vobis ..."
Mensenleven is geen kwestie van rijtje staan en stemmen ... dat is geen tombola, geen loterij noch een show voor een handvol Haagse Hopjes ... Denk ik toch. Ben ik naïef? Of heb ik het mis?